Projekt Culebras: Jak Polacy przesunęli granice państwa Moche

Polskie odkrycia na północy Peru zmieniły historię. W ich wyniku konieczne było przesunięcie o prawie sto kilometrów granic dawnego państwa Moche. O tym niezwykłym projekcie pisze Teresa Matuskiewicz de Rivas. 

Teresa Matuskiewicz de Rivas

Od 2002 do 2005 roku, na mocy porozumienia pomiędzy Ośrodkiem Badań Prekolumbijskich Uniwersytetu Warszawskiego i Pontyfikalnym Uniwersytetem Katolickim Peru w Limie, prowadzono badania w jednej z ostatnich niezbadanych jeszcze dolin peruwiańskiego wybrzeża: dolinie rzeki Culebras. Projekt współkierowany przez dra Krzysztofa Makowskiego z Pontyfikalnego Uniwersytetu Katolickiego Peru oraz dr Miłosza Giersza i dr Patrycję Prządkę-Giersz z Ośrodka Badań Prekolumbijskich Uniwersytetu Warszawskiego finansowany był z dotacji Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz prywatnych sponsorów i podjął problematykę rozwoju prekolumbijskich cywilizacji na północnym wybrzeżu Peru.

Oddalona około 300 kilometrów na północ od Limy, dolina rzeki Culebras jest jedną z najmniejszych dolin rzecznych na całym wybrzeżu peruwiańskim. Jej długość nie przekracza 40 kilometrów, a sama rzeka ma charakter okresowy. Mimo to dolina ta była gęsto zasiedlona przed przybyciem Hiszpanów i stanowiła jedną z ważniejszych granic kulturowych na dawnym wybrzeżu.

W 1987 roku dr Krzysztof Makowski natknął się w dolinie na ślady prehiszpańskich cmentarzysk. Wrócił w 2002 roku z grupą kolegów. Polsko-peruwiańska ekipa dokonała odkrycia 95 stanowisk i rejestracji 107, a także opracowała szczegółowe mapy stanowisk archeologicznych, w większości osad i cmentarzysk kultury Moche, której rozkwit przypadł na kilka pierwszych stuleci naszej ery.

Bardzo ważnym osiągnięciem w pracach wykopaliskowych było odkrycie ruin kompleksu pałacowego zamieszkałego przez członków miejscowej elity 1500 lat temu, w wiosce Quillapampa. Zachowały się fragmenty zawalonego dachu zdobionego ceramicznymi maczugami, typowymi w bogatej ikonografii Moche. Znaleziska wskazywały na ośrodek władzy średniej wielkości. Pod podłogami archeolodzy znaleźli ludzkie szczątki w pozycjach sugerujących krwawe praktyki ofiar zakładzinowych charakterystyczne dla tej wojowniczej kultury. W innym miejscu odkryto kompleks grobowca wysokich elit z elementami zbroi, wytworną biżuterią i ceramiką stanowiącymi dowody na wysoki poziom sztuki złotniczej i garncarskiej kultury Moche.

W wyniku polskich odkryć w Quillapampa granice państwa Moche przesunęły się o prawie sto kilometrów na południe.

Prowadzone były także prace na stanowisku Ten Ten. Doktor P. Prządka-Giersz dokonała odkrycia największego, z dotychczas zarejestrowanych, prehiszpańskiego ośrodka ceremonialno-administracyjnego na północno-centralnym wybrzeżu Peru. Chodzi o ciągnące się na przestrzeni kilometra kwadratowego ruiny monumentalnej architektury z cegły mułowej (adobe) i kamieni. Pięćset lat przed konkwistą na badanym obszarze powstał silny organizm polityczny, który stworzył własny styl artystyczny w architekturze i ceramice obejmując swoim wpływem rozległy pas wybrzeża. W XIV wieku bronił się on przed ekspansją państwa Chimu, a największy rozkwit osiągnął w okresie dominacji Inków między XV a XVI wiekiem.

Teresa Matuskiewicz de Rivas
O Teresa Matuskiewicz de Rivas 7 artykułów
Pedagog i nauczyciel. Od 30 lat przybliża Peruwiańczykom Polskę, a Polakom Peru. Organizując i współorganizując wystawy, konferencje i warsztaty.

Bądź pierwszy, który skomentuje ten wpis!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.