Archeologiczny hit: Polacy odkryli grobowiec kultury Wari

Grobowiec przedinskaskiej kultury Wari znaleźli polscy archeolodzy w Huarmey na północy Peru. To jedno z największych odkryć XXI wieku. O szczegółach planowanego na wiele lat projektu pisze Teresa Matuskiewicz de Rivas.

Teresa Matuskiewicz de Rivas

Opisując współczesną obecność Polaków w Peru nie sposób nie wspomnieć o projekcie archeologów z Uniwersytetu Warszawskiego i Pontyfikalnego Uniwersytetu Katolickiego Peru na oddalonym o 290 kilometrów na północ od Limy wzgórzu w dolinie rzeki Huarmey. Ekipa polskich i peruwiańskich naukowców skupiła tam swoje zainteresowania na stanowisku Castillo de Huarmey – jednym z najważniejszych ośrodków władzy i zarazem nekropolii prekolumbijskiej kultury Wari w strefie północnego peruwiańskiego wybrzeża.

W styczniu 2010 roku grupa badaczy z Instytutu Archeologii i Ośrodka Badań Prekolumbijskich Uniwersytetu Warszawskiego w składzie: dr Miłosz Giersz, dr Patrycja Prządka-Giersz, prof. Krzysztof Misiewicz, Miron Bogacki i Wiesław Małkowski rozpoczęła pierwsze nieinwazyjne badania archeologiczne stosując między innymi metody pomiarów sytuacyjno-wysokościowych z zastosowaniem GPSRTK, analizę przestrzenną GIS i fotogrametrię latawcową z modelowaniem trójwymiarowym terenu. Uzyskane wyniki pozwoliły na opracowanie wieloletniej strategii dalszych prac wykopaliskowych i konserwatorskich w głównej siedzibie tej przedinkaskiej kultury.

Kilka miesięcy później rozpoczęto właściwe prace wykopaliskowe. Już w pierwszym sezonie badań trwającym od sierpnia do listopada 2010 roku zespół kierowany przez dra Miłosza Giersza (dr Patrycja Prządka-Giersz i dr Wiesław Więckowski z Uniwersytetu Warszawskiego oraz dr Krzysztof Makowski i lic. Robert Pimentel z Pontyfikalnego Uniwersytetu Katolickiego w Limie) dokonał odkrycia niesplądrowanych dotąd komór grobowych w obrębie monumentalnej świątyni-mauzoleum (o podstawie 200 na 60 metrów i wysokości 20 metrów). Jeden z grobów zawierał zwłoki mężczyzny, któremu towarzyszyły skarby, między innymi srebrne czarki, muszle z Ekwadoru, nasiona z Amazonii, drewniane kubki znad Jeziora Titicaca, czyli ówczesne dobra luksusowe. W innych grobach natrafiono na bogato zdobione tkaniny, misternie wykonane sandały, naczynia ceramiczne i obsydianowe groty.

Opracowana precyzyjnie mapa stanowisk archeologicznych z użyciem najnowszych metod pozwoliła na prowadzenie szerokopłaszczyznowych wykopalisk, mrówcze zdejmowanie warstwy po warstwie w potencjalnie najciekawszych miejscach. Praktycznie oznaczało to przebijanie się przez archeologiczne śmietnisko pełne gruzowisk po licznych trzęsieniach ziemi i zaowocowało kolejnym i znacznie większym odkryciem.

We wrześniu 2012 roku dokopano się do sali tronowej, pod którą znaleziono płaszczyznę wyłożoną niespotykanymi dotąd trapezowymi cegłami pokrywającymi poniżej 36 ton tłucznia. Usunięcie tłucznia ujawniło zupełnie nienaruszony grobowiec przedinkaskiej cywilizacji Wari (datowany na ósmy wiek naszej ery) z relatywnie dobrze zachowanymi szczątkami 63 ciał, w większości kobiecych i należących do tamtejszych elit oraz ponad 1200 drogocennych przedmiotów (ze złota, srebra, brązu, alabastru), ornamentowanej biżuterii, zdobionej ceramiki, naczyń inkrustowanych.

Odkrycie tego grobowca znalazło się na liście dziesięciu najważniejszych odkryć archeologicznych 2013 roku opublikowanej w amerykańskim czasopiśmie specjalistycznym „Archaeology”. A wymieniony program przyczynił się bezpośrednio do ochrony wykopalisk przed rabunkiem poszukiwaczy i handlarzy skarbów.

Projekt Castillo de Huarmey (jeden z dziewięciu realizowanych przez Ośrodek Badań Prekolumbijskich) finansowany jest z funduszy Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Narodowego Centrum Nauki (Program HARMONIA i Projekt SONATA) i Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej (Program KWERENDA) oraz z grantów MSZ RP (Program Polska Pomoc – popularyzacja i ochrona dziedzictwa kulturowego oraz ekologii prowincji Huarmey). W tym ostatnim programie oprócz OBP UW i PUCP Lima uczestniczyła także aktywnie Izba Turystyczna Huarmey. Całość pod nadzorem i w koordynacji z Ambasadą RP w Limie. Patronat medialny nad projektem sprawuje National Geographic Society.

Teresa Matuskiewicz de Rivas
O Teresa Matuskiewicz de Rivas 7 artykułów
Pedagog i nauczyciel. Od 30 lat przybliża Peruwiańczykom Polskę, a Polakom Peru. Organizując i współorganizując wystawy, konferencje i warsztaty.

Bądź pierwszy, który skomentuje ten wpis!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.