Tęczowa flaga nad Cuzco to sztandar Inków czy ruchu LGBT?

Powiewająca nad Cuzco tęczowa flaga zdumiewa odwiedzających to miasto, bo niektórzy kojarzą ją nie tylko ze sztandarem Inków, ale także lesbijek i gejów. O co dokładnie chodzi? Wyjaśnia to Piotr M. Małachowski. 

Piotr M. Małachowski

Kojarząca się z dawnym imperium Inków, górująca nad Cuzco i będąca oficjalnym symbolem tego miasta tęczowa flaga wzbudza ogromne zainteresowanie przyjezdnych. Właściwie to miesza im mocno w głowach. Niektórzy nie są w stanie ogarnąć do kogo w końcu należy. Do Inków, czy do lesbijek i gejów?

Do nikogo z nich. Wystarczy przyjrzeć się uważniej, żeby zobaczyć, że tęczowa flaga zaprojektowana jako symbol ruchu na rzecz równouprawnienia osób LGBT posiada sześć kolorowych pasów. Tymczasem ta łopocząca w Cuzco ma ich siedem. Łatwo można się pomylić. A gdy odkryje się pomyłkę, łatwo też uznać, że homoseksualiści wybrali sobie sztandar bardzo podobny do flagi Inków. To też błędne rozumowanie.

Zacznijmy od tego, że składająca się z siedmiu kolorów flaga nazywa się wiphalą i we współczesnej wersji związana jest ze spektrum światła widzialnego. Jej siedem barw symbolizuje: ziemię i ludzi Andów (czerwony), społeczeństwo i kulturę (pomarańczowy), energię (żółty), czas (biały), surowce naturalne (zielony), niebiosa (błękitny) oraz rząd andyjski i determinację (fioletowy).

Zapisy w kronikach sprzed trzystu i czterystu lat mówią, że taki siedmiokolorowy emblemat był używany przez mieszkańców królestwa Tahuantinsuyo. Skojarzenia są więc oczywiste – kolorowa wiphala to flaga Inków. Takie wrażenie odnosi niemal każdy, bo kwadratowy emblemat jest w peruwiańskich Andach, nie tylko w Cuzco, zjawiskiem powszechnym. Używa się go podczas uroczystości państwowych i kościelnych oraz demonstracji politycznych. Można go też spotkać obok państwowych flag zatkniętych na urzędach administracji publicznej. Poza tym jedna z wersji wiphali została przyjęta przez Boliwię jako symbol państwowy w konstytucji tego kraju.

Problem w tym, że inkaskie Tahuantinsuyo nie posiadało oficjalnej flagi. Zostało to zbadane przez historyków i opublikowane w biuletynie parlamentarnym Republiki Peru. Czytamy w nim między innymi, że „w prehiszpańskim andyjskim świecie nie było pojęcia flagi, dlatego używanie siedmiokolorowego emblematu jako bandery państwowej Inków jest niewłaściwe”.

Skąd zatem popularność flagi? Wyjaśnia ją historia peruwiańskiego Radia Tahuantinsuyo, którą opisał peruwiański dziennik El Comercio.

W 1973 roku, kiedy obchodzono 25-lecie tej rozgłośni, jej właściciel zaczął używać tęczowego emblematu i promować go przy każdej możliwej okazji. Wcześniej robili to jedynie w pierwszych dziesięcioleciach XX wieku lokalni autorzy, którzy opisywali wiphalę jako symbol imperium Inków. Jednak dopiero radio okazało się kołem zamachowym machiny wprowadzającej w błąd. Tak wielkim, że w 1978 roku tęczowa flaga stała się oficjalnie symbolem Cuzco – dawnej stolicy Inków, choć trzeba dodać, że różni się ona nieznacznie od opisanego wyżej emblematu.

Sprawa jest więc prosta. Siedem omawianych barw było znanych i używanych przez Inków co najmniej pięć stuleci temu. Natomiast „ich” tęczowa, siedmiokolorowa flaga to tylko i wyłącznie wymysł ubiegłego wieku.

Piotr M. Małachowski

Piotr M. Małachowski

Przewodnik, podróżnik, społecznik, bloger, twórca portalu www.kochamyperu.pl, pasjonat wypraw do Peru i innych państw Ameryki Południowej. Wybierasz się w te strony? Skontaktuj się z Piotrem.

Więcej artykułów - Strona internetowa

Bądź pierwszy, który skomentuje ten wpis!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.