Muzyka w Cahuachi. Polskie odkrycia z czasów kultury Nazca

Polsko-włoskie odkrycia w Cahuachi potwierdziły, że ludzie Nazca nie tylko stworzyli słynne linie i geoglify, ale byli także muzykalni. O tym projekcie badawczym pisze Teresa Matuskiewicz de Rivas.

W 1994 roku, w „Projekcie Nasca” Włoskiej Misji Archeologicznej prof. dra Giuseppe Oreficiego i dzięki wieloletniej współpracy polsko-włoskiej, rozpoczął się projekt badawczy z zakresu archeomuzykologii i etnomuzykologii kultur prekolumbijskich na terenie południowego wybrzeża Peru. Kierownictwo nad projektem objęła dr Anna Gruszczyńska-Ziółkowska z Instytutu Muzykologii Uniwersytetu Warszawskiego specjalizująca się w antropologii muzyki i współpracująca z Ośrodkiem Badań Prekolumbijskich tegoż uniwersytetu.

Podczas prac wykopaliskowych prowadzonych na piaszczysto-kamienistej pampie Nasca odkryto w sąsiedztwie słynnych geoglifów olbrzymie centrum sakralno-ceremonialne Cahuachi uważane za stolicę religijną kultury Nasca. Kultura ta wykrystalizowała się prawdopodobnie około czterysta lat przed naszą erą na bazie rybackiej kultury Paracas, ale oddalając się od wybrzeża Pacyfiku i zasiedlając doliny południowoperuwiańskich rzek przecinających płaskowyż.

Specyfika suchego, pustynnego klimatu wpłynęła na dobrą konserwację struktur architektonicznych. Prace archeologiczne ujawniły też, że badana strefa została dodatkowo przykryta co najmniej dwiema warstwami spływu gruzowo-błotnego i wielokrotnie warstwami osadu oraz nawiedzona przez powodzie wywołane spływającą z gór rzeką Nazca. Pośród różnych typów zabudowań odkryto komory z surowcami mineralnymi do produkcji i zdobienia ceramiki, w tym ceramicznych instrumentów muzycznych – antar. W jednej ze świątyń znaleziono wyjątkowo cenną kolekcję dwudziestu siedmiu ceramicznych antar dużych rozmiarów (90 cm długości i 10-15 piszczałek) należących do tej samej kultury i do tego samego okresu (z połowy czwartego wieku naszej ery).

Instrumenty, choć uszkodzone, wskazywały na wysoką jakość techniczną. Zostały poddane rekonstrukcji akustycznej, do której użyto formuł akustycznych typowych dla fletni, w oparciu o pomiary długości i wewnętrznej średnicy każdej piszczałki. Wyróżniono podgrupę dziewięciu antar bliźniaczych identycznych w kolorze i rozmiarach, co pozwala przypuszczać o istnieniu sekwencji, w której kolor odgrywa rolę. Dokonano też analizy akustycznej na podstawie zapisu cyfrowego dźwięków w samym Cahuachi, na wolnym powietrzu, uwzględniając różnice temperatur.

Opracowanie (muzykologiczne, technologiczne, ikonograficzne i antropologiczne) unikalnej w skali światowej kolekcji ceramicznych instrumentów muzycznych stanowi bardzo istotny polski wkład w badania kultury Nazca.

Wyniki badań opublikowano w 2003 roku, a dwa lata później dr Anna Gruszczyńska-Ziółkowska uzyskała habilitację na podstawie pracy: „Rytuał w dźwięku. Muzyka w kulturze Nasca“.

Teresa Matuskiewicz de Rivas
O Teresa Matuskiewicz de Rivas 7 artykułów
Pedagog i nauczyciel. Od 30 lat przybliża Peruwiańczykom Polskę, a Polakom Peru. Organizując i współorganizując wystawy, konferencje i warsztaty.

Bądź pierwszy, który skomentuje ten wpis!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.